ความผิดพลาดประการแรก ในกระบวนการออกแบบเว็บไซต์

ผมเพิ่งจะหัดทำเว็บได้ไม่นาน แรกๆก็ไม่ได้คิดจะเขียนเว็บเอง เพราะมี free blog service ให้เราเลือกใช้เยอะแยะ อย่าง http://blogger.com , http://wordpress.com และของไทยก็อย่างเช่น http://exteen.com หลังจากเข้าใจเรื่องข้อจำกัดในการจัดการทรัพยากรใน free blog เหล่านั้น ผมก็หัดติดตั้ง wordpress เองในฟรีโฮสต์ หลังจากพอรู้คุณสมบัติของทั้ง wordpress และฟรีโฮสต์ ผมก็เปลี่ยนมาใช้ drupal เพราะมันเหมาะกับความต้องการของผมมากกว่า cms ตัวอื่นๆ และหลังจากที่รู้วิธีจัดการธีมใน drupal นั่นแหละ ผมถึงเริ่มคิดเรื่องการการออกแบบเว็บไซต์เอง แล้วก็อัพเกรดโฮสต์ เพื่อกดดันตัวเองให้จริงจังกับการทำเว็บ

ผมเดาว่าหลายคนที่เริ่มออกแบบเว็บไซต์แรกๆ คงเริ่มนึกถึงหน้าตาสวยๆของเว็บก่อนเป็นอันดับแรก แล้วค่อยหาอะไรมาเติมหรือตกแต่งมันเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ เรื่อยๆ และเรื่อยๆ เพราะผมเคยเป็นแบบนั้น... แล้วคุณเป็นแบบนั้นรึเปล่า?

สำหรับผมตอนนี้ การนึกถึงหน้าตาของเว็บไซต์ ก่อนที่จะคำนึงถึงประโยชน์ใช้สอยของมัน ถือเป็นข้อผิดพลาดประการสำคัญในการออกแบบเว็บ เพราะปัญหาที่เจอคือ ผมมักจะจบลงด้วย หน้าเว็บที่รกรุงรัง (โคตรๆ) เต็มไปด้วยส่วนที่ไม่จำเป็น เพราะคิดแต่จะหาอะไรมาเพิ่ม แต่ไม่คิดจะเอาอะไรออกไป (ก็เสียดายอะ อุตส่าห์นั่งเขียนโค้ดตั้งนาน...) จนวันนึงผมก็เริ่มวิเคราะห์นิสัยเสียของตัวเอง ว่ามันติดเชื้อมาจากไหน แต่ก็หาต้นตอไม่เจอ ช่างมันเถอะอย่าไปโทษต้นตอ เพราะคนเราเริ่มต้นเรียนรู้ใหม่ได้เสมอ ถ้าไม่ยึดติดกับสิ่งที่ตัวเองเคยชินเกินไป

ผมจึงเริ่มศึกษาเรื่องหลักการออกแบบทั่วๆไปก่อน ไม่ใช่แค่สำหรับงานเว็บดีไซน์ เพราะผมเชื่อว่างานออกแบบทุกประเภทต้องมีหลักการร่วมกันบางอย่าง แล้วผมก็ได้รู้ว่า การออกแบบไม่ใช่งานศิลปะที่มุ่งตอบสนอง(ตัวตน)ของคนทำ แต่การออกแบบต้องมุ่งไปที่ประโยชน์ซึ่งผู้ใช้งานควรได้รับ เป็นหลัก อันนี้ผมไม่ได้คิดเอง แต่อ่านแล้วสรุปเอาเองจาก A Shaker Approach to Web Site Design และ Getting Real

ตอนนี้ผมต้องย้ำตัวเองเสมอก่อนลงมือเขียนเว็บให้ตัวเองและคนอื่น ว่าสิ่งที่ต้องคิดอย่างแรกเลย คือ ผู้ใช้งานจะได้ประโยชน์อะไรจากหน้าเว็บที่ผมกำลังจะเขียน หลังจากนั้นก็ค่อยแบ่งมันออก section ตามลักษณะของเนื้อหา (contents) เพื่อทำ layout แล้วค่อยมาดูรายละเอียดภายในแต่ละ section ส่วนเรื่องการตกแต่งนั้นมาหลังสุดครับ เพราะถ้าเราคิดถึงเรื่องรายละเอียดเล็กๆน้อยๆก่อนเวลาอันควร เราจะ ติดกับ ความรกรุงรัง

ผมคิดง่ายๆเท่านี้เอง...